Historia Katedry Fizyki


    Początki działalności fizyków w radomskiej Uczelni technicznej datuje się od chwili powstania Kielecko-Radomskiej Wyższej Szkoły Inżynierskiej. Początkowo była to głównie działalność dydaktyczna. Stopniowo rozwijano również badania naukowe. Rozwój działalności dydaktycznej a później także naukowej odbywał się w ramach różnych jednostek organizacyjnych Uczelni, w których fizycy byli skupiani. Historię tego rozwoju przedstawia poniższe zestawienie.


1967 - Przy Wydziale Technologii Obuwia i Garbarstwa powstała jednostka organizacyjna pod nazwą „Zespół Przedmiotów Podstawowych”, skupiająca wykładowców fizyki, matematyki i geometrii wykreślnej. Inicjatorem i organizatorem pierwszego Studenckiego Laboratorium Fizyki był zespół fizyków reprezentowany przez magistrów: Jana Szafrańca, Mariana Borczucha, Stanisława Czuba, Marię Peretiatkowicz, Bogdana Bernata i Irenę Stawińską w roli pracownika technicznego.

1976 - Powołany został Instytut Podstaw Budowy Maszyn, w strukturach którego istniał Zakład Fizyki, kierowany przez dr Ludwika Dąbrowskiego. Z inicjatywy kierownika zakładu powstało pierwsze badawcze stanowisko pomiarowe i rozpoczęto pierwsze badania naukowe składu fazowego próbek stali. Podstawę tych badań stanowiły prace eksperymentalne z wykorzystaniem spektroskopii mössbauerowskiej. W zakładzie zostali zatrudnieni kolejni pracownicy: dr Elżbieta Wodnicka, mgr Katarzyna Brzózka, mgr Krzysztof Kondyjowski, mgr Stanisław Nowak, mgr Wojciech Starosta, mgr Janusz Walasek, mgr Marian Sułek, dr Kazimierz Jezuita, dr Roman Ciszewski. Mgr W. Starosta, jako kierownik Laboratorium Studenckiego, dokonał odnowy stanowisk laboratoryjnych, wprowadzając wiele nowych ćwiczeń, wymagających nowoczesnego na owe czasy oprzyrządowania aparaturowego.

1978 - Radomska filia Politechniki Świętokrzyskiej została przekształcona w samodzielną uczelnię - Wyższą Szkołę Inżynierską, a Zakład Fizyki wraz z Zakładem Matematyki - w Instytut Matematyki i Fizyki. Do zakładu przybyli kolejni pracownicy: mgr Wojciech Korneta, mgr Tadeusz Kaczor, mgr Janusz Szlanta i dr Wiesław Wasilewski. W zakładzie wyłoniła się druga grupa badawcza pod kierunkiem dr hab. inż. R. Ciszewskiego i powstało nowe Laboratorium Magnetycznych Zjawisk Krytycznych, prowadzące badania metodą spektroskopii mössbauerowskiej.

1980 - Prof. dr hab. inż. Józef Żmija objął stanowisko prorektora ds. nauki i zorganizował w Zakładzie Fizyki grupę badawczą zajmującą się spektroskopią optyczną ciała stałego, w ramach której badania naukowe prowadzili: St. Nowak, R. Steudner, T. Kaczor i J. Grędzik. Wynikiem osiągnięć naukowych tej grupy były doktoraty St. Nowaka (1982), T. Kaczora (1984) i R. Steudnera (1985). Grupa zajmowała się również badaniami w dziedzinie holografii dynamicznej.

W 1980 do zespołu fizyków przybyli mgr Michał Gawroński i mgr inż. Bogumił Górka.

1982 - W wyniku reorganizacji, przeprowadzonej w stanie wojennym, rozwiązano Instytut Matematyki i Fizyki, a fizycy zostali skupieni w nowo utworzonym Międzywydziałowym Zakładzie Fizyki, podległym Wydziałowi Mechanicznemu. Działały wtedy dwie grupy badawcze: Magnetycznych Zjawisk Krytycznych i Spektroskopii Optycznej Ciała Stałego. Prowadzone były także indywidualne badania naukowe w zakresie polimerów (dr J. Walasek), magnetyzmu (dr M. Borczuch) i inne. Do Zakładu przybył mgr Henryk Juszczyk i sprawował następnie organizacyjną pieczę nad Laboratorium Studenckim Fizyki. Techniczną sprawność tego Laboratorium zapewnił mgr inż. B. Górka, który aktywnie włączył się do prac w Laboratorium Magnetycznych Zjawisk Krytycznych.

1983 - Do zakładu przybyła grupa fizyków z rozwiązanego Oddziału Radomskiego Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk: dr Igor Kosacki, mgr Kazimierz Hibner, mgr Anna Walczak i mgr inż. Jolanta Domańska. Grupa ta zajmowała się badaniem własności superjonowych fluorytów.

1984 - Na Wydziale Mechanicznym WSI zostaje utworzony Instytut Nauk Podstawowych skupiający Zakłady Fizyki, Matematyki i Mechaniki. Kierownikiem Zakładu Fizyki zostaje dr hab. Wiesław Wasilewski. Zakład Fizyki, poza działalnością dydaktyczno-naukową, prowadził również działalność usługową w zakresie przygotowywania do egzaminów wstępnych z fizyki na uczelnie wyższe krajowe i zagraniczne.

1991 - Do Zakładu Fizyki zostali przyjęci nowi pracownicy: mgr Andrzej Zubrzycki, mgr Zbigniew Pytel oraz na stanowiska pracowników technicznych: mgr inż. Zdzisław Fąfara i mgr inż. Mirosław Krzak.

1992 - Został utworzony Wydział Nauczycielski, w skład którego weszło siedem katedr, a wśród nich Katedra Fizyki, kierowana do roku 2005 przez prof. zw. dr hab. Wiesława Wasilewskiego (rektora uczelni w latach 1993 - 1999). Równocześnie został utworzony licencjacki kierunek studiów - fizyka nauczycielska. Dla potrzeb kształcenia studentów na tym kierunku przekształcono istniejące laboratorium w I Pracownię Fizyczną a także, przy współpracy z Instytutem Pedagogicznym w Brześciu na Białorusi, utworzono II Pracownię Fizyczną oraz Pracownię Dydaktyki Fizyki.

1992 - Wraz z rozwojem oferty dydaktycznej Katedry następował rozwój naukowy, przyjęci zostali nowi pracownicy: mgr Emilia Miszczyk, mgr Tadeusz Szumiata (1994) i mgr Małgorzata Gzik-Szumiata (1999).

1999 - W wyniku reformy szkolnictwa podstawowego znoszącej przedmiot fizyki w szkołach podstawowych zmniejszył się nabór kandydatów na studia licencjackie fizyki i kierunek ten został zawieszony.

2004 - Katedra Fizyki stała się częścią Wydziału Mechanicznego.

2005 - Kierownikiem Katedry Fizyki została dr hab. Katarzyna Brzózka. prof. nadzw.


Charakterystyka Katedry

    W Katedrze Fizyki prowadzona jest zarówno działalność dydaktyczna jak i naukowa. W ramach tej pierwszej pracownicy Katedry prowadzą zajęcia z fizyki w formie wykładów, ćwiczeń, seminariów i zajęć laboratoryjnych na wszystkich wydziałach technicznych PR i na Wydziale Nauczycielskim. Badania naukowe w Katedrze Fizyki obejmują różne dziedziny fizyki teoretycznej i eksperymentalnej, głównie z zakresu fizyki ciała stałego i fizyki przejść fazowych.

    Badania eksperymentalne prowadzone są w Laboratorium Magnetycznych Zjawisk Krytycznych, wyposażonym w spektrometr mössbauerowski umożliwiający pomiary w temperaturach od 120 K do 1100 K, a także w zewnętrznym polu magnetycznym o indukcji do 0,75 T. Na ukończeniu są prace nad uruchomieniem magnetometru z drgającą próbką do badań materiałów magnetycznych.

    Katedra współpracuje z wieloma jednostkami naukowymi w kraju i za granicą. W latach 1989 - 2003 pracownicy Katedry opublikowali około 150 artykułów naukowych, głównie w czasopismach o zasięgu międzynarodowym oraz 150 komunikatów z konferencji naukowych; wydano również kilka monografii, podręczników i skryptów. Część pracowników odbyła staże naukowe w różnych ośrodkach badawczych w Europie, Stanach Zjednoczonych i Australii.

    W 2000 roku Katedra była organizatorem Ogólnopolskiego Seminarium Spektroskopii Mössbauerowskiej - konferencji odbywającej się co dwa lata, której celem jest wymiana doświadczeń oraz prezentacja dorobku naukowego poszczególnych ośrodków badawczych w Polsce.

    O dynamice działalności naukowej świadczy liczba stopni naukowych zdobytych przez pracowników od początku istnienia Katedry: 14 osób uzyskało stopień doktora i 6 doktora habilitowanego. Rozprawy habilitacyjne obronili: Roman Ciszewski, Wiesław Wasilewski, Włodzimierz Sułek, Janusz Walasek, Igor Kosacki, Wojciech Korneta, Katarzyna Brzózka i Tadeusz Szumiata. Dr hab. Wiesław Wasilewski otrzymał tytuł profesora oraz uzyskał mianowanie na stanowisko profesora zwyczajnego.

Obecnie w Katedrze Fizyki pracuje 12 osób w tym 3 doktorów habilitowanych i 7 doktorów.

Działalność naukową i dydaktyczną przedstawiono na odrębnych podstronach.


Inne formy działalności

Wśród innych form działalności pracowników katedry należy wymienić:

    - ocena prac naukowych wykonywanych w innych ośrodkach naukowych,

    - wydawanie opinii prac doktorskich i habilitacyjnych,

    - sporządzanie recenzji monografii i publikacji naukowych,

    - wygłaszanie referatów na seminariach prowadzonych przez inne ośrodki naukowe i dydaktyczne,

    - prowadzenie działalności popularyzatorskiej,

    - współpraca ze szkołami,

    - organizacja konkursów naukowych dla młodzieży,

    - działalność w organizacjach naukowych,

    - aktywna działalność organizacyjna na uczelni,

    - pełnienie funkcji kierowniczych w uczelni,

    - działalność na rzecz środowiska.


Współpraca z zagranicą

Katedra Fizyki prowadzi stałą współpracę z zagranicznymi placówkami naukowymi i naukowo-dydaktycznymi w formie:

    - prowadzenia wspólnych badań naukowych,

    - wyjazdu pracowników katedry do zagranicznych ośrodków naukowo-badawczych w ramach      kontraktów, staży naukowych, stypendiów konsultacji naukowych, oraz programu TEMPUS,

    - prezentacja wyników badań na międzynarodowych konferencjach naukowych w kraju i za granicą,

    - wizyt w Radomiu współpracowników z zagranicznych ośrodków naukowych.



© Copyright 2018, Katedra Fizyki UTH